"LEGENDA O OSTATNIM POLSKIM RYCERZU KAZIMIERZU PUŁASKIM"

Letnią porą w 1770 roku, główny dowódca wojsk konfederackich Kazimierz Pułaski, wraz z niewielkim oddziałem udał się na objazd terenów przyległych do obozu koronnego w Muszynce. Polami przez rynek miasta Tylicza, górą Szwarcowa dojechał na szczyt Czerteż. Pilnie obserwował okolicę, z dala widział pomniejsze obozy na górach wokół Tylicza. Niespodziewanie z lasu wyjechał oddział nieprzyjaciela pod wodzą Drewicza. Rozpoczęła się bitwa na śmierć i życie. Mieszkańcy sennego miasteczka wylegli z swoich domostw, pytając co się dzieje?. Słychać było bowiem odgłosy walki, szczęk broni, głosy ludzi, które unosiły się ku niebu. W pewnej chwili przez bruk rynku przeleciał jak wicher koń, aż z podków sypały się iskry, Pułaski z kilkoma rycerzami biegli do obozu koronnego w Muszynce, tam jeszcze są armaty, tam ratunek. Za plecami uciekających coraz bliżej oddział nieprzyjaciela, słychać głosy, -nie pozwólcie mu uciec!

To wódz. Nagle koń wraz z jeźdźcem wpadają w przepaść w rwący potok, już nic nie widać, pewno nie żyje , odjechali .........!

Wstaje dzielny rycerz - żyję, uratowałem się !.....Na pamiątkę postawię żelazny krzyż, a na nim umieszczę Zbawiciela na znak mego cudownego ocalenia. Krzyż stoi na łące do dziś dnia , cały skorodowany. Jezusek poprzez długie lata już nie ma nogi, urwała się ręka. Szarpany przez wiatr czasem wydaje dźwięk, wśród ciszy i zda się mówić jestem..! W słońcu i deszczu stoi od tego jako niemy świadek zdarzenia i pobytu rycerza na tych ziemiach. Mało kto wie , nikt nie zastanawia się, kto postawił ten krzyż na łące i z jakiej przyczyny?

Rycerz złamany bezsilnością, ostatni tak wielki w Rzeczpospolitej opuszcza ziemię ojczystą, na zawsze, by walczyć o wolność innych narodów. Na pamiątkę bitwy górę Czerteż mieszkańcy nazwali Huzary, a wzgórze w Muszynce na którym był obóz Konfederatką.

Zabudowa Tylicza jest zwarta , centrum stanowi rynek, w swej wielkości i układzie przypominający dawne czasy świetności, z uliczkami wyjściowymi na zachód - Biskupa Tylickiego i Kopernika, oraz na południowy - zachód ; Kościuszki i Pułaskiego
i Wolności w stronę Powroźnika.

LEGENDY TYLICKIE
opracowane przez Barbarę Zwolennik.
Wszelkie prawa zastrzeżone.